آشنایی با سازمان ثبت احوال
سازمان ثبت احوال کشور، سازمانی با شخصیت حقوقی مستقل میباشد و از لحاظ قانونی تابع وزارت کشور است و از نظر تصمیمگیری یک سازمان نتیجه متمرکز محسوب میشود.
کلیه ادارات ثبت احوال تابع اداراه مرکزی بوده و ملزم به رعایت و اعمال قوانین و آین نامههای مصوب در سطح کل کشور میباشند. بر اساس آخرین بررسیهای انجام شده این سازمان بالاترین میزان خدمات را به خود اختصاص داده و بیشترین مراجعه کننده را داشته است.
در تاریخ اول(مهر) 1297 بنا به تصویب هیئت دولت، اداره سجل احوال در وزارت کشور تاسیس شد و از آن تاریخ، اولین بار در شهر تهران مامورین شهرداری با تنظیم اسناد و توزیع شناسنامه بین مردم مبادرت به ثبت وقایع چهارگانه در دفاتر مربوط کردند. قانون مصوب 24 خرداد 1304 نیز مقرر نمود از تاریخ تاسیس اداره ثبت احوال در هر منطقه تمام اتباع ایران باید شناسنامه بگیرند و بدنبال آن وزارت کشور اداراتی بنام اداره سجل احوال در شهرستانها دایر و شروع به صدور شناسنامه و ثبت وقایع مذبور نمود. بر اساس قانون مصوب 20 خرداد 1307 اداره کل آمار و ثبت احوال بنام اداره کل احصائیه و سجل احوال تابع وزارت کشور تاسیس و مستقلا شروع به کار نمود. بعد از آن نیز در تاریخ 1319 قانون و آییننامه تهیه و تدوین و پس از سیر مراحل قانونی به ثبت احوال ابلاغ و با عنوان اداره کل آمار و ثبت احوال تغییر نام یافت. در تیر ماه سال 1355 قانون سازمان ثبت احوال کشور به تصویب رسید و فعالیتها و شرح وظایف این سازمان در شکلی نوین آغاز و در سال 1363 توسط مجلس شورای اسلامی اصلاحاتی در پارهای از مواد قانون مذکور به عمل آمد.
وظایف سازمان ثبت احوال کشور:
- ثبت ولادت و صدور شناسنامه
- ثبت واقعه فوت و صدور گواهی فوت
- تعویض شناسنامههای موجود در دست مردم
- ثبت ازدواج و طلاق و نقل تحولات
- صدور گواهی ولادت برای اتباع خارجه
- تنظیم دفاتر ثبت کل وقایع و نام خانوادگی
- جمعآوری تهیه آمار انسانی سراسر کشور و انتشار آن
- اختصاص شماره ملی به اتباع ایرانی
- صدور کارت شناسایی ملی
- وظایف مقرر دیگری که طبق قانون به عهده سازمان گذاشته شده است
مقررات و آیین نامههای اجرایی:
آیین نامه اجرایی سازمان از نخستین مراحل اجرای قانون ثبت احوال تدوین شده و سیر تکاملی خود را طی کردهاست. طبق این مقررات در مورد رعایت اصل محرمیت، جلوگیری از تزلزل اسناد، ضوابط مربوط به حداکثر مهلت قانونی برای ثبت رویداد، اعلام کنندگان رویداد، نحوه صدور المثنی در صورت فقدان شناسنامه، دریافت هزینه ثبت و صدور و نظایر اینها مشخص گردیده است. طبق قانون حداکثر مهلت قانونی اعلام ثبت ولادت 15 روز و برای وفات 10 روز است. و همچنین تابع آراء وحدت رویه و مصوبات قوه قضاییه و احکام دادگاهها نیز میباشد.
